H σύγκρουση στην Μέση Ανατολή θέτει πολλαπλά ζητήματα δυναμικής και ελέγχου της πολεμικής κλιμακώσεως

Παρατηρούμε ότι η οριζόντια και η κάθετη κλιμάκωση αλληλοενισχύονται (γεωγραφική επέκταση του πολέμου συν αύξηση της στρατιωτικής εντάσεως εντός συγκεκριμένου γεωγραφικού ορίου). Η οριζόντια κλιμάκωση αυτοτροφοδοτεί την κάθετη κλιμάκωση. Έτσι η σύγκρουση καθίσταται ανεξέλεγκτη. Έχει εισέλθει σε μία αυτοτροφοδοτουμένη καθοδική σπείρα.

Το νέο μέτωπο που άνοιξε το Ιράν με τους Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα είχε ως αποτέλεσμα την ανοικτή πολεμική εμπλοκή της Σαουδικής Αραβίας στο Ιράκ.

Ο φαύλος κύκλος ανατροφοδοτήσεως λειτουργεί ως εξής: Η επίθεση της μίας πλευράς σε μία νέα περιοχή αναγκάζει τον εχθρό να ανταποδώσει με μεγαλύτερη σφοδρότητα, γεγονός που στην συνέχεια δικαιολογεί την επέκταση του πολέμου σε ακόμη περισσότερα μέρη, σε μια επικίνδυνη αλυσιδωτή αντίδραση.

Η κλιμάκωση δεν είναι εξ ορισμού καλή ή κακή. Αρκεί να ξέρει κάποιος τί κάνει και γιατί το κάνει.

Αν κάποια κράτη συμπεριφέρονται σαν υπνοβάτες θα καταλήξουν εγκλωβισμένα σε ανεξέλεγκτες τροχιές λόγω λανθασμένων εκτιμήσεων, αλληλένδετων δεσμεύσεων, και ανυπαρξίας διεξόδων.

Στην Μέση Ανατολή, τα δίκτυα μεσαζόντων, οι πολλαπλοί παράγοντες (Ιράν, Ισραήλ, σουνιτικά κράτη του Κόλπου, μη-κρατικοί δρώντες) και οι τομείς πολέμου (πύραυλοι, ναυτιλία, κυβερνοχώρος) πολλαπλασιάζουν τους κινδύνους εκτροχιασμού.

Η ομίχλη του πολέμου, οι εσφαλμένες αντιλήψεις των αντιπάλων για τις μεταξύ των προθέσεις, και οι στρατηγικές κλιμακώσεως για αποκλιμάκωση (escalate to de-escalate), περιπλέκουν έτι περαιτέρω την πολεμική κατάσταση.

Η εσωτερική πολιτική κατάσταση ενός κράτους και οι συμμαχικές πιέσεις περιορίζουν τις επιλογές μίας ηγεσίας, όπως συνέβη στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η στρατηγική κλιμακώσεως και αποκλιμακώσεως ενός κράτους πρέπει να αποσκοπεί στην αποκατάσταση της αποτρεπτικής του φήμης. Η αποτροπή είναι μία δυναμική έννοια, και δεν αποτελεί στατική επαναφορά στην προτέρα κατάσταση.

Μία ηγεσία σε κατάσταση πολέμου πρέπει να προφυλάσσεται από την υπερβολική αυτοπεποίθηση εις ό,τι αφορά την πολυπλοκότητα που δημιουργεί η συμμετοχή πολλών παραγόντων στην σύγκρουση, και οι οποίοι περιορίζουν τις διεξόδους προς μία ειρηνική διευθέτηση.

Στην περίπτωση της Ελλάδος, οφείλουμε να προετοιμαζώμεθα για οριζόντια και κάθετη κλιμάκωση, είτε για αμυντικούς είτε για επιθετικούς λόγους, σε ένα σύνθετο και πολυδιάστατο πολεμικό περιβάλλον.