Το πρόβλημα εναλλαγής των στρατιωτών στην πρώτη γραμμή της μάχης προξενεί στην Ουκρανία μαζικές λιποταξίες

 

Τα τελευταία δύο χρόνια στην Ουκρανία εμφανίστηκε το γνωστό πρόβλημα που εμφανίζεται σε κάθε πόλεμο φθοράς: η κόπωσις των στρατιωτών, ασχέτως ηθικού.

Κατά την διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου όσες χώρες είχαν σύστημα εναλλαγής των στρατιωτών, ήτοι εκ περιτροπής παρουσία των στρατιωτικών μονάδων στην πρώτη γραμμή του πολέμου, είχαν καλύτερη απόδοση στο πεδίο της μάχης.

Η Γαλλία στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο δεν πρόσεξε αυτό το πρόβλημα, αντιμετώπισε τις δικαιολογημένες διαμαρτυρίες των εξαντλημένων Γάλλων με στυγνή και τυφλή πειθαρχία, με αποτέλεσμα αρκετοί στρατιώτες να λιποτακτούν. Η Γερμανία δεν είχε επαρκές σύστημα ανακουφίσεως των στρατιωτών της. Η Ρωσσία μάλλον είχε το χειρότερο σύστημα, γι' αυτό κατέρρευσε ο Τσαρικός στρατός.

Η αυστηρή πειθαρχία (έκτακτα στρατοδικεία, συνοπτικές εκτελέσεις) μπορεί να καταστείλει προσωρινώς τις μαζικές λιποταξίες, αλλά δεν μπορεί να εξαλείψει την εξάντληση, την απάθεια, ή την κατάρρευση στις στρατιωτικές μονάδες.

Μόνον η Βρετανία κατάφερε να διατηρήσει την αποτελεσματικότητα των στρατευμάτων της παρά τις φρικτές πολεμικές συνθήκες. Σε αρκετές περιπτώσεις οι Βρετανικές μονάδες έμεναν λίγες μέρες στην πρώτη γραμμή της μάχης, ύστερα απεσύροντο, και επροωθούντο νέες δυνάμεις από την εφεδρεία.

Το πλεονέκτημα του βρετανικού συστήματος έπαιξε σημαντικό ρόλο στο Δυτικό Μέτωπο.

Όλοι οι στρατοί του Α' παγκοσμίου πολέμου εναλλάσσοντο σε κάποιο βαθμό όταν ήταν δυνατόν, αλλά το ανθρώπινο δυναμικό, η γεωγραφία, η επιμελητεία, και το στρατιωτικό δόγμα εμφάνιζαν μεγάλες διαφορές.

Σήμερα τα επίσημα στοιχεία των Ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων καταγράφουν πάνω από 200.000 περιπτώσεις λιποταξίας. Οι Ουκρανοί στρατιώτες έχουν ξεπεράσει το ψυχολογικό όριο αντοχής.

Πρόσφατη στρατιωτική μελέτη από Ουκρανικό οργανισμό επιθεωρήσεως διεπίστωσε ότι μετά από περίπου 40 ημέρες στην πρώτη γραμμή, οι Ουκρανοί στρατιώτες εμφανίζουν απάθεια και σταματούν να νοιάζωνται αν θα επιβιώσουν ή όχι.

Πέρα από αυτό το ψυχολογικό όριο, η αποτελεσματικότης στην μάχη μειώνεται δραματικώς. Η διαχείριση του ανθρωπίνου δυναμικού εν καιρώ πολέμου είναι απείρως σημαντικωτέρα από την διαχείριση του προσωπικού εν καιρώ ειρήνης.

Όσοι στρατοί δεν δίδουν την πρέπουσα σημασία στην εκ περιτροπής παρουσία μονάδων στην πρώτη γραμμή, κάποια στιγμή θα καταρρεύσουν χωρίς να έχουν ηττηθεί από τον εχθρό.