Ο Μίλτον Φρίντμαν έλεγε ψέμματα, υπάρχει δωρεάν γεύμα αλλά μόνον για τους ραντιέρηδες

 

Ο Μίλτον Φρίντμαν έγινε διάσημος για την προώθηση της ιδέας ότι «δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα». Έλεγε εσκεμμένως ψέμματα.

Υπάρχει δωρεάν γεύμα αλλά μόνον για λίγους. Για τα διαπλεκόμενα συμφέροντα και όσους ραντιέρηδες έχουν προνομιακή πρόσβαση στην κυβέρνηση.

Η Γουόλ Στρήτ και οι βαρώνοι της οικονομίας των διοδίων γνωρίζουν καλώς ότι αυτό είναι το νόημα της σημερινής οικονομικής πραγματικότητος. Απόσπαση προσόδων δια του ελέγχου των σημείων συνωστισμού (choke points), χωρίς καμμία παραγωγική συνεισφορά στην κοινωνία. Πρόκειται για επαναφορά της φεουδαρχικής αντιλήψεως των οικονομικών προνομίων.

Η οικονομία των διοδίων είναι ένα οικονομικό σύστημα στο οποίο οι κυρίαρχοι μεσάζοντες αποκομίζουν πλούτο ελέγχοντας ζωτικά σημεία συμφορήσεως και επιβάλλοντας τέλη στις συναλλαγές, αντί να δημιουργούν νέα προϊόντα ή πραγματική αξία.

Εξορύσσουν αξία αντί για δημιουργούν αξία. Αντί να παράγουν αγαθά, σε μία οικονομία διοδίων οι επιχειρήσεις τοποθετούνται κατά μήκος των διαδρομών όπου ρέει το εμπόριο, το χρήμα, και τα δεδομένα.

Οι εταιρείες αξιοποιούν την καρτελοποίηση της αγοράς και τον έλεγχο του ρυθμιστικού πλαισίου για να επιβάλλουν μη-διαπραγματεύσιμα τέλη, μιμούμενες τις μεσαιωνικές γέφυρες με τα διόδια.

Η συμμετοχή στις σύγχρονες ψηφιακές, χρηματοοικονομικές, και φυσικές υποδομές απαιτεί όλο και περισσότερο την καταβολή τελών μέσω συνδρομών και προμηθειών.

Οι βασικές υπηρεσίες κοινής ωφελείας, τα ιδιωτικοποιημένα δίκτυα μεταφορών, και οι συμπράξεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέως επιβάλλουν ακριβά τέλη για την πρόσβαση σε θεμελιώδεις κοινωνικές ανάγκες.

Οι αντιλήψεις των συγχρόνων κεφαλαιοκρατών περιστρέφονται γύρω από το πώς θα αποκτήσουν ένα δωρεάν γεύμα, με τους επιχειρηματικούς κινδύνους να αναλαμβάνωνται εξ ολοκλήρου από την κοινωνία (=φορολογικοί σκλάβοι=σύγχρονοι δουλοπάροικοι).

Η ζωή μοιάζει όλο και περισσότερο με μια αλυσίδα αναποφεύκτων διοδίων: συνδρομές, ασφάλιστρα, τέλη πλατφορμών, ρυθμιζόμενες χρεώσεις υπηρεσιών κοινής ωφελείας, κ.α.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο τρόπος που έγινε η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ και οι εγγυημένες τιμές/κέρδη από το ανθελληνικό κράτος προς τους νεοφεουδάρχες-ραντιέρηδες-"επενδυτές".