Ο Ελληνικός ηρωισμός πρέπει να είναι προϊόν μαζικής παραγωγής με προβλέψιμο αποτέλεσμα

 

Μία πτυχή της ελλείψεως συγχρόνων ηρώων και επαναστατών στην Ελλάδα είναι ο ερασιτεχνισμός, και η έλλειψη «βιομηχανικής» παραγωγής.

O ερασιτεχνικός επαναστατισμός δεν μπορεί να επαναλάβει τις ηρωικές πράξεις, διότι δεν υπάρχει ένα σύστημα που να διατηρεί και να επιβραβεύει την επαναστατική πρωτοβουλία. Το ίδιο ισχύει για τους ήρωες. Είναι η εξαίρεσις, όχι ο κανών. Γρήγορα οι επαναστάτες και οι ήρωες εξαντλούνται.

Αυτή ήτο η θεμελιώδης διαφορά με τον ρωμαϊκό στρατό. Ανεγνώριζε και επιβράβευε τον ηρωισμό για να τον συντηρεί και να τον συστηματοποιεί.

Στην Ελλάδα δεν υπήρχε μηχανισμός που να μετατρέπει τον ηρωισμό σε προβλέψιμο αποτέλεσμα. Ο Αχιλλέας ήταν μεταφυσικό φαινόμενο, όχι προϊόν θεσμικής μηχανικής, όπως έκαναν οι Ρωμαίοι με τους λεγεωνάριους.

Στην Ελλάδα δεν υπήρχε ένας μηχανισμός όπου ο οιοσδήποτε απλός πολίτης ή στρατιώτης να μεταμορφωθεί σε ήρωα. Ένας είλωτας δεν θα γινόταν ποτέ Σπαρτιάτης ήρωας διότι η Σπάρτη είχε ταυτίσει τον ηρωισμό με την καταγωγή. Ενώ η Ρώμη βιομηχανοποίησε τον ηρωισμό, τον έκανε συστηματικό προϊόν ευρείας καταναλώσεως. Η Ρώμη κατασκεύασε ένα οικοσύστημα όπου ο κάθε άσχετος γινόταν ήρωας στο πεδίο της μάχης.

Χρειαζόμαστε ένα θεσμικό οικοσύστημα που να παράγει διαρκώς και μαζικώς, ήρωες και επαναστάτες, χωρίς να αναμένουμε μεσσίες και ημιθέους.